ทางหนีไฟ.....สิ่งที่ต้องสนใจ

เมื่อเข้าพักในอาคารสูง

                     ธเนศ วีระศิริ

อ.พิเศษ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต

e-mail :  อีเมลนี้จะถูกป้องกันจากสแปมบอท แต่คุณต้องเปิดการใช้งานจาวาสคริปก่อน

          ช่วงต้นเดือนมีข่าวเพลิงไหม้โรงแรมแห่งหนึ่ง บริเวณถนนพระราม 4 ช่วงเวลาที่เกิดเหตุประมาณเที่ยงคืนถึงตีสาม จุดต้นเพลิงเกิดบริเวณส่วนต่อระหว่างอาคารด้านหน้ากับอาคารด้านหลัง พิจารณาสภาพความเสียหายพบว่าโครงหลังคาซึ่งเป็นโครงเหล็กในส่วนดังกล่าวได้รับความร้อนจนบิดเบี้ยวเสียรูป นับเป็นความโชคดีที่สามารถดับเพลิงได้ทันก่อนที่จะลุกลามเข้าอาคารด้านหลังซึ่งเป็นอาคารห้องพักสูง 14 ชั้น แต่เฉพาะควันที่พุ่งขึ้นสูงผ่านช่องท่องานระบบของอาคารจนถึงชั้นบนนั้นก็นับว่าเป็นอันตรายอย่างมาก ถ้ามีช่องเปิดหรือมีตำแหน่งรอยรั่วจากช่องดังกล่าวเข้าสู่ชั้นต่างๆของอาคารผู้พักอาศัยมีโอกาสสำลักควันเสียชีวิตได้

ลองนึกถึงช่วงเวลาที่ผู้พักอาศัยกำลังนอนหลับสนิทแล้วเกิดเหตุเช่นนี้ขึ้นมา คงต้องหาทางหนีออกจากอาคารในภาวะรีบเร่ง กับอาคารที่แต่ละคนเพิ่งเข้ามาพักอาศัยไม่มีความคุ้นเคยแต่ละคนต้องวิ่งหาทางออก คาดได้เลยว่าจะมีความโกลาหลมากขนาดไหน ตัวแทนเจ้าของอาคารเล่าให้ฟังว่าขณะเกิดเหตุได้จัดพนักงานของโรงแรมขึ้นไปประจำแต่ละชั้นเพื่อช่วยเหลือผู้พักอาศัยจึงทำให้อพยพคนออกจากอาคารได้เร็ว ก็นับเป็นความพยายามที่ช่วยเหลือกันอย่างเต็มที่และโชคดีที่ไม่มีผู้ใดเสียชีวิต

          เหตุการณ์ที่เกิดครั้งนี้เป็นอีกครั้งหนึ่งที่เตือนให้เห็นความสำคัญของระบบป้องกันและแจ้งเหตุเพลิงไหม้ โดยเฉพาะทางหนีไฟ บันไดหนีไฟและป้ายทางออกฉุกเฉินต่างๆในอาคารนั้น เป็นเรื่องที่ไม่เฉพาะเจ้าของอาคารเท่านั้นที่ต้องเอาใจใส่ ผู้เข้าไปใช้อาคารก็ควรเอาใจใส่มากเป็นพิเศษ หากเกิดเหตุเพลิงไหม้จะได้นำพาตัวเองออกมาได้อย่างปลอดภัย และเราๆท่านๆนี่เองครับที่จะเป็นหูเป็นตาเสนอแนะเจ้าของอาคารให้ปรับปรุงเพิ่มเติมส่วนที่จะทำให้มีความปลอดภัยยิ่งขึ้น

          ปัจจุบันมีกฏหมายตรวจสอบอาคารที่ระบุให้อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ โรงงาน โรงมหรสพ ฯลฯ ต้องจัดให้มีการตรวจสอบอาคารโดยผู้ตรวจสอบอาคารที่ได้รับอนุญาตจากกรมโยธาธิการและผังเมือง การตรวจสอบอาคารดังกล่าวเป็นการตรวจสอบครอบคลุมเนื้อหาสาระในหลายด้าน เช่น การตรวจสอบด้านการป้องกันกันและระงับอัคคีภัย การตรวจสอบระบบอำนวยความสะดวกในอาคาร ระบบแผนการจัดการด้านความปลอดภัยในอาคารและการตรวจสอบความมั่นคงแข็งแรงของอาคาร เป็นต้น เชื่อได้ว่าการตรวจสอบอาคารตามกฎหมายนี้จะทำให้อาคารต่างๆมีความปลอดภัยในการใช้งานยิ่งขึ้น

          อย่างไรก็ตามแม้จะมีการตรวจสอบอาคารที่กำลังดำเนินการกันอยู่ แต่ความรู้ในเรื่องของการหนีภัยโดยเฉพาะภัยที่เกิดจากเพลิงไหม้นั้นนับเป็นหน้าที่หลักของผู้เข้าไปใช้อาคารโดยตรงด้วย เพราะหากผู้ใช้อาคารมีความรู้ในเรื่องนี้อยู่บ้างแล้วจะทราบว่าควรทำอย่างไรเมื่อเกิดเหตุและจะนำพาตนเองไปยังที่ปลอดภัยได้อย่างไร ......ผู้เขียนเป็นวิทยากรคนหนึ่งในหลักสูตรอบรมผู้ตรวจสอบอาคารของวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยฯ เคยได้พูดคุยกันในกลุ่มของวิทยากรว่าความรู้พื้นฐานควรจัดอบรมให้กับประชาชนทั่วไปด้วย เพื่อให้ทราบว่าควรปฏิบัติอย่างไรเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ในอาคารที่เข้าไปใช้งาน โดยเฉพาะกับอาคารที่มีผู้เข้าใช้อาคารเป็นครั้งคราว ผู้ใช้อาคารไม่มีความคุ้นเคยกับสถานที่ดีพอ ยกตัวอย่างเช่น ห้างสรรพสินค้า โรงมหรสพ โรงแรม เป็นต้น

          หลังเกิดเหตุเพลิงไหม้อาคารหลายครั้งและหลังสุดนี้เป็นเหตุเพลิงไหม้โรงแรม ผู้เขียนจึงคิดว่าน่าจะมีข้อแนะนำเบื้องต้นให้กับท่านผู้อ่านกรณีที่ต้องเข้าพักในแรมต่างๆ และเป็นการเตือนผู้เขียนเองด้วยเพราะระยะหลังนี้เดินทางและเข้าพักที่โรงแรมในต่างจังหวัดบ่อยมากขึ้น ข้อแนะนำต่อไปนี้รวบรวมจากประสบการณ์ตรวจสอบอาคารที่เกิดเพลิงไหม้และความรู้เบื้องต้นที่เกี่ยวกับทางหนีไฟ โดยจะเน้นเรื่องหนีไฟเป็นหลัก...ครับ

·         เมื่อเข้าพักในโรงแรมแล้วควรสละเวลาเดินดูโดยรอบเพื่อดูว่าทางเข้าออกจากอาคารอยู่ตำแหน่งใดบ้าง เป็นทางเข้าออกหลักทั้งหมดกี่ทาง มีทางเข้าออกรองหรือไม่และอยู่ตำแหน่งใด

·         พิจารณาว่าโถงหน้าลิฟท์ของอาคารมีแบบแปลนแผนผังอาคารหรือไม่ โดยเฉพาะชั้นที่ท่านพักอาศัยมีแบบแปลนที่โถงหน้าลิฟท์ที่แสดงตำแหน่งห้องพัก ทางหนีไฟ และตำแหน่งอุปกรณ์ดับเพลิงหรือไม่ หากไม่มีลองดูในห้องพักของท่านว่ามีแบบแปลนเช่นที่ว่านี้หรือไม่ เมื่อพบว่ามีควรสละเวลาสักนิดดูแบบแปลนดังกล่าวให้เข้าใจว่าทิศทางจากห้องของท่านไปสู่บันไดหนีไฟเป็นอย่างไรและไปได้กี่ทาง  แต่หากไม่พบแบบแปลนแสดงแผนผังดังกล่าว คงต้องเดินสำรวจทิศทางไปหาบันไดหนีไฟด้วยตนเองแล้ว และควรสันนิษฐานในเบื้องต้นไว้เลยว่าระบบการเตรียมการเพื่ออพยพคนของอาคารหลังนั้นมีความหละหลวมและอยู่ในสภาพเสี่ยงเพราะแม้แต่แผนผังบ่งบอกทิศทางหนีไฟซึ่งจัดเตรียมได้ง่ายยังไม่มีเลย ระบบอื่นๆก็คงไม่ต้องพูดถึงแล้ว

·         ตรวจดูในห้องพักว่ากรณีไฟดับมีไฟฉายสำรองจัดเตรียมให้ไว้หรือไม่

·         ตรวจดูช่องทางเดินหน้าห้องพักว่ามีป้ายบอกทางหนีไฟหรือไม่ และมีไฟส่องสว่างสำรองหรือไม่ เพราะหากไฟในอาคารดับหมดจะมองไม่เห็นทางเดินที่จะไปสู่บันไดหนีไฟถ้าไม่จัดเตรียมอุปกรณ์ส่องสว่างสำรองไว้

·         เดินไปตรงบันไดหนีไฟลองผลักประตูดูว่าสามารถเปิดออกได้หรือไม่

·         ตรวจดูบันไดหนีไฟว่ามีวัสดุหรือสิ่งของวางขวางหรือไม่ พร้อมทั้งตรวจดูว่าประตูของบันไดหนีไฟชั้นล่างสุดถูกล็อกหรือเปล่า หากถูกล็อกอยู่แสดงว่าไม่ปลอดภัย

·         ตรวจดูเส้นทางเมื่อออกจากประตูหนีไฟแล้วออกนอกอาคารเลยหรือไม่ หรือยังต้องผ่านส่วนที่อยู่ภายในอาคาร จดจำเส้นทางเหล่านี้ไว้เมื่อเกิดเหตุจะได้ออกได้ถูกทาง

ข้อแนะนำเหล่านี้เพื่อให้ท่านได้พิจารณาว่าเมื่อเกิดเหตุแล้วควรหนีไปในทิศทางใด และเป็นข้อพิจารณาว่าสมควรพักอาศัยในอาคารนั้นต่อไปหรือไม่ ที่สำคัญท่านจะเป็นผู้หนึ่งที่สามารถเขียนข้อเสนอแนะให้กับเจ้าของอาคารได้ปรับปรุงแก้ไข เป็นการช่วยทำให้อาคารมีความปลอดภัยต่อผู้ที่มาใช้พักอาศัยต่อๆไป....ครับ

ที่มา http://www.finessesoil.co.th/index.php?p=nv_article&va=1&id=7